Verslag Ronde Tafel

AevesBenefit Ronde Tafel bijeenkomst ‘Trends binnen Inkoop’

17 okt 2019

In deze Ronde Tafel bijeenkomst vertaalden we de maatschappelijke, economische, technologische, ecologische en politieke trends in de samenleving naar de strategische consequenties voor Inkoop.

VUCA
Mensen zien ‘vroeger’ als stabiel, zeker, simpel, helder: comfortabel. De ‘toekomst’ daarentegen wordt gedefinieerd als volatiel, onzeker, complex, dubbelzinnig; oncomfortabel (met de Engelse afkorting: VUCA). Managing consultant John van Veen nam de deelnemers eerst mee naar het wereldtoneel en schetste de trends die we voorzien voor 2028. Deze trends zijn van invloed op de inkooppraktijk. Het is goed om hier nu vast rekening mee te houden.

Naar verwachting zijn er in 2028 liefst 8,3 miljard wereldburgers, waarvan 62% in steden leeft. Hiervan wordt één op de drie mensen ouder dan honderd jaar. Chinees is de meest gesproken taal, op de voet gevolgd door het Spaans. En obesitas en depressie zijn de meest voorkomende volksziektes. Het aantal NGO’s verdriedubbelt ten opzichte van 2018.

De Chinese en Indiase economieën worden de twee grootste ter wereld. China heeft de afgelopen decennia bovendien behoorlijk geïnvesteerd in de Amerikaanse staatsschuld. De internationale spanningen nemen hierdoor toe.

Water is de meest waardevolle grondstof en er rijden 2 miljard auto’s. De invloed van social media stelt politici in staat om rechtstreeks te communiceren met de burgers; journalisten worden hierdoor buiten spel gezet. Consumenten geven ongezouten hun mening waardoor het risico op reputatieschade voor organisaties stijgt. Ook op technologisch gebied verandert er veel:

  • Technologie wordt voornamelijk door gedachten bestuurd;
  • 50% van de huidige banen wordt vervangen door kunstmatige intelligentie;
  • 3D printing zorgt ervoor dat er veel meer lokaal geproduceerd wordt, waardoor veel minder transport nodig is;
  • Autoverzekeringen zijn niet meer nodig omdat auto’s zichzelf besturen.

Momenteel is slechts 4,5% van onze energie hernieuwbaar en wordt 50% van onze CO2-footprint (hoeveel CO2 we produceren) gerealiseerd in het buitenland. We verbruiken bovendien steeds meer natuurlijke bronnen; zo’n 40% meer dan dat er jaarlijks bij komt. We teren dus in. Terwijl we naar verwachting de komende jaren 26% meer energie en 53% meer water gaan gebruiken. Als we zo doorgaan, putten we de aarde uit en ontstaat er een grondstoffentekort.

Economische gevolgen
De komende jaren ontstaan nieuwe businessmodellen (producten en technologieën) die profiteren van het gebrek aan natuurlijke bronnen en de klimaatverandering. Organisaties die ‘goed doen’, communiceren hierover en versterken hierdoor hun reputatie aanzienlijk.

De noodzaak stijgt daarnaast om te vernieuwen en steeds sneller met nieuwe producten op de markt te komen. De druk op R&D neemt hierdoor toe. Een ideale manier om hiermee om te gaan, is door te investeren in partnerships, netwerken en relaties met bijvoorbeeld universiteiten en onderzoeksinstituten. Steeds vaker kiezen organisaties ervoor om samen te innoveren, bijvoorbeeld in een innovatiecluster. Dit kan innovatie versnellen en de kosten en/of risico’s verminderen. Bedrijven die veel investeren in R&D en innovatie groeien harder dan bedrijven die hier minder in investeren.

Nederland
De vijf meest besproken onderwerpen in de gemiddelde Nederlandse boardroom zijn momenteel: digitalisering, innovatie, reputatie, arbeidsmarkt en groei. Zo is de ‘war for talent’ in alle hevigheid bezig. De economische groei van de laatste jaren zorgt voor krapte op de arbeidsmarkt. Vooral de overheid kampt met een flink tekort aan inkopers. Maar de gemiddelde waardering voor inkopers is al decennialang lager dan voor verkopers.

In aflopende volgorde van belangrijkheid zijn kwaliteit, innovatie en MVO de drie thema’s waarop organisaties zich de komende jaren willen onderscheiden van sectorgenoten. Veranderingen in het businessmodel worden verder vooral verwacht in de relatie en communicatie met de klant, in partnerships en in producten en diensten. Nederlandse CEO’s verwachten de meeste impact op hun onderneming van big data en data analytics.

Microtrends
Al deze trends zijn van invloed op toekomstige businessmodellen. De belangrijkste microtrends zijn:

  • Van bezig naar gebruik (deeleconomie);
  • Van shareholder value naar stakeholder value;
  • Van waardeketen naar netwerken van waarde;
  • Van organisatie-centrisch naar community-centrisch;
  • Van enkelvoudige economische waarde naar meervoudige waarde (sociaal ecologisch);
  • Van lineaire realisatie naar circulaire realisatie (MVO);
  • Van ‘global’ naar ‘glocal’;
  • Van verzorging naar participatie;
  • Van verticaal naar horizontaal organiseren;
  • Uitruilen: van € naar meerdere transactiemiddelen zoals de Bitcoin.

Ondernemen wordt dus de kunst van het samenwerken: verbinden en coöperatief samenwerken met partners. Ondernemers spreken hun commitment voor de langere termijn binnen relaties uit. Niet het eigendom van, maar de toegang tot productiemiddelen wordt belangrijker.

Organisaties zoeken verder een sterkere sociale inbedding en verankering in de lokale samenleving. Zij ontwikkelen meer activiteiten binnen waarde-netwerken van gelijkwaardigheid en wederkerigheid. Hun focus ligt op het creëren van meervoudige waarde: naast economische ook sociale en ecologische waarde.

Kansen voor inkoop
De trends in inkoop(-land) zullen, los van vaktechnische ontwikkelingen en functionele excellentie, een afgeleide moeten zijn van de macro- en microtrends die een impact hebben op de organisatiedoelstellingen en -strategie. Er liggen kansen als de inkoopfunctie in staat is maximaal bij te dragen aan of initiatief te nemen tot nieuwe strategieën, nieuwe businessmodellen en businessdoelstellingen binnen de VUCAdynamiek. De inkoopfunctie zal moeten meebewegen om te overleven.

Inkopers moeten hiervoor leren omdenken. Het belang van het zogenaamde ‘customer of choice’ neemt toe. Dit betekent dat inkopers moeten openstaan voor ideeën van leveranciers, transparant zijn en informatie delen. Van hen wordt verwacht dat ze besluiten nemen, integer handelen, snel betalen, langetermijn commitment nastreven en van het traditionele ‘Cost Cutting’ naar ‘Value Creation’ bewegen.

Trends binnen inkoop
Er zijn tien onderdelen van de bijdragen van inkoop aan het businessmodel, waar de komende jaren aanzienlijke veranderingen in plaatsvinden:

  1. Risico – het continu en uitgebreid managen van inkooprisico’s;
  2. Duurzaamheid – verschuiving naar de circulaire economie, cradle-to-cradle, levensduurkosten benadering, verkoop van gebruik in plaats van bezit;
  3. Globalisatie – afweging lokaal versus globaal, productieverschuiving van Azië naar Afrika;
  4. Informatie – de ‘Google-functie’ binnen een organisatie bekleden;
  5. Finance – sterkere integratie met Finance. Optimaal gebruik van middelen door supply chain finance en kapitaalallocatie;
  6. Innovatie – Inkoop als kanaal voor innovatie van en naar de buitenwereld; inkoop scout actief innovaties op de markt;
  7. Samenwerking – nieuwe modellen ontwerpen voor integratie met externe (Vested-)relaties;
  8. Transparantie – Inkoop is één van de meest zichtbaar organisatiefuncties. Transparantie wordt de nieuwe norm;
  9. Analytics – Er vindt een revolutie plaats op het gebied van vergaren en ontsluiten van informatie. Inkoop zit hier bovenop;
  10. Mensen – Het ervarings- en competentieprofiel van inkopers verandert. Verander mee om in 2035 relevant te blijven.

Een toekomstbestendige inkoop vereist nieuwe competenties. Algoritmen nemen steeds meer taken van inkopers over. De inkoper van de toekomst houdt rekening met onzekerheden en beheerst dynamische en complexe ontwikkelingen. Dit vraagt om lateraal denken, gebaseerd op het opnieuw (anders) ordenen van de bestaande informatie om zo nieuwe informatie te laten ontstaan.

Scenario’s 2035
Hoe inkoop er in de verre toekomst uitziet, hangt af van de mate van digitalisering (menselijk centraal versus algoritmen) en de organisatiestructuur (centraal versus decentraal) van een organisatie. Als men deze twee tegen elkaar afzet in een matrix, ontstaan er vier kwadranten:

  1. I.P. (decentraal – algoritmen)
    Tactische en operationele inkoop worden overgenomen door systemen. Beslissingen worden niet langer gemaakt door inkoop maar door productmanagement ondersteund door systemen.
  2. Primaat van Inkoop (centraal – algoritmen)
    Inkoop als centrum van informatie en macht in de organisatie; innovaties en besluitvorming door inkoop. Focus minder op kostenbesparingen en meer op het bieden van inzichten in gegevensbeheer.
  3. Wereld van projecteconomie (decentraal – mens centraal)
    Projectmanagers kopen projectgerelateerde materialen en diensten in op gedecentraliseerde productiesites. Er is een beperkte beschikbaarheid van grondstoffen. Inkoop wordt de drijvende kracht achter innovatie.
  4. Het creatieve bureau (centraal – mens centraal)
    De vraag naar samenwerking, creativiteit & flexibiliteit worden samengevoegd in het creatieve bureau dat inkoop wordt genoemd.

Note. In dit artikel is informatie opgenomen uit onderstaande bronnen:

  • John van Veen, Deal! Juli 2015
  • Michael Porter & Mark Kramer, Creating Shared Value’ Harvard Business Review 2011
  • Roland Berger Strategy Consultants
  • Berenschot Strategy Trends 2019
  • Deloitte Global CPO Survey 2018
  • PBLQ 2018
  • EY Infinite Possibilities, 2015
  • KPMG Future proof procurement, 2017

 

Ronde Tafel Trends binnen Inkoop


Wilt u een Ronde Tafel bij AevesBenefit bijwonen?

AevesBenefit organiseert zes keer per jaar een Ronde Tafel bijeenkomst in Amsterdam voor telkens maximaal 15 personen. Deelnemers worden bijgepraat en bespreken met elkaar actuele en specifieke onderwerpen. De eerstvolgende staat gepland op:

  • Dinsdag 10 december 2019 (14 -18 uur) – thema: Inkoop van Arbo-dienstverlening, gezondheidsmanagement en -preventie. Als gastspreker leiden Alexandra Vreeburg, adviseur Gezondheidsmanagement bij Telegraaf Media Groep, en Annemarie ten Hoope van Procumulator dit onderwerp in.

Meld u kosteloos aan en stuur een e-mail naar info@aevesbenefit.com