Column: stimulering lokale en MKB ondernemingen door overheid effectief?

28 nov 2017

De overheid tracht meer en meer beleidsdoelen te realiseren door hiervoor haar inkoopvolume in te zetten. Milieu, Social Return, Werkgelegenheid en Innovatie zijn hier voorbeelden van. Met een geschatte spend van 73 miljard kun je hier en daar best wel wat beweging veroorzaken. Zo’n beleidsdoelstelling hoort natuurlijk te zijn afgeleid van een hoger politiek doel. En dat doel moet uiteindelijk dienend zijn aan de burger; het publiek belang!

Ik probeer er samen met Donald ten Hagen, een afstudeerder van de Haagse Hogeschool, achter te komen in hoeverre stimulerende maatregelen van overheidsorganisaties in dit kader aan lokale en MKB-ondernemingen ‘dienend zijn aan de burger’. Een eerste inventarisatie levert al een interessant beeld op.  De volgende organisaties  hebben  lokaal- en MKB stimulerende doelen in hun inkoopbeleid  opgenomen. Opvallend is dat deze twee termen overigens te pas en te onpas door elkaar worden gebruikt.

  • 100% middelgrote gemeenten
  • 96% kleine gemeenten
  • 95% waterschappen
  • 91% provincies
  • 91% grote gemeenten
  • 67% VO-scholen
  • 43% ROC’s
  • 25% universiteiten
  • 17% HBO’s
  • 0% ZBO’s
  • 0% academische ziekenhuizen
  • 0% ministeries

Er tekent zich dus een duidelijk beeld af. Maar de vraag is: ‘Wélk doel dient het beleid?’ en ‘Is dit beleid effectief’?

PIANOo heeft zich in het verleden negatief uitgelaten over lokaal aanbesteden: “In het algemeen geldt dat lokaal aanbesteden op gespannen voet staat met het concept van aanbesteden. Aanbesteden/Inkopen betekent open concurrentie organiseren, de toevoeging beperkt die concurrentie juist. Het idee dat een lokale economie sterker zou worden van lokaal aanbesteden wordt niet gesteund door inzichten uit de economische wetenschap, integendeel. De betere bedrijven van een lokale economie worden in hun ontwikkeling belemmerd als naburige lokale economieën allemaal lokaal aanbesteden; zij krijgen dan geen kans. Mogelijk dat minder goede bedrijven tijdelijk kunnen profiteren van lokaal aanbesteden, maar dat is slechts een korte termijn effect.”

Artikel 1.4 van de Aanbestedingswet 2012 schrijft o.a. voor dat de leverancierskeuze objectief en gemotiveerd dient te (kunnen) worden bij enkelvoudig en meervoudig onderhandse trajecten. Het gaat hier maar liefst om twee derde deel van het totale inkoopvolume. Uiteraard zijn de beginselen van inkopen in de publieke sector altijd van kracht: objectiviteit, transparantie, gelijkheid, non-discriminatie en proportionaliteit. In hoeverre gelden deze uitgangspunten nog bij de toepassing van lokaal- en MKB inkoop?

Kortom, een onderwerp waar nog de nodige inzichten over verkregen kunnen worden. Om daarbij te helpen nodig ik u daarom van harte uit om mee te doen aan een korte, anonieme enquête (7 minuten) zodat we een beter beeld kunnen krijgen over dit onderwerp. Alle kennis hierover vatten we samen in een artikel dat we begin volgend jaar uiteraard weer met iedereen delen. Bij voorbaat dank voor uw medewerking!

Wim Nieland

 

Tweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Facebook