Kloof tussen overheidsinkoop en de accountant groeit

11 jul 2017

Inkopers komen van Mars, accountants komen uit een andere sterrenstelsel” hoorde ik een inkoper laatst zeggen tijdens het onderzoek dat mijn afstudeerde Riemer Schreiber en ik de afgelopen maanden hebben uitgevoerd. We onderzochten de rol van de accountant in de publieke sector en de relatie die Inkoop met de accountant onderhoudt. “Er is nog veel ruimte voor verbetering”, kunnen we stellen. Met name als het gaat om de focus van de accountant en de verwachting van de overheidsorganisatie. Die matchen vaak niet.

De vier grote accountantskantoren (EY, PWC, KPMG en Deloitte) hebben, volgens publieke inkopers, een veel te grote focus op rechtmatigheid. Rechtmatigheid vinden ze weliswaar niet onbelangrijk, maar er zou meer aandacht moeten zijn voor (advies omtrent) doelmatigheid. Dát is waar overheidsinkopers, gestimuleerd door NEVI en PIANOo, massaal naar streven. Kleinere kantoren hebben meer oog voor doelmatigheid dan de 4 grote. De opiniewebsite ‘Accountant’ van de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants stelt in een recente publicatie dat de oorzaak hiervan bij de AFM gezocht moet worden. Deze vergroot de kloof tussen de accountant en publieke sector.

De overheid, op haar beurt, moet de werkzaamheden van de accountant in aanbestedingen een stuk aantrekkelijker zien te maken. Het werkpakket wordt vaak enorm uitgekleed en er valt voor de accountant geen droog brood meer aan te verdienen. Zeker in een schaarser wordende markt (vraag groeit harder dan het aanbod). Dát, in combinatie met een toenemend afbreukrisico voor accountantskantoren, maakt dat het in maar liefst 10% van de gevallen voorkomt dat er bij openbare aanbestedingen überhaupt geen geïnteresseerde bureaus meer zijn. Het onderzoek laat echter zien dat prijs gemiddeld voor slechts één derde deel mee telt in de beoordeling. Kwaliteit is dus nog steeds verreweg dominant. KPMG kreeg, van alle kantoren, in 2016 het meeste nieuwe opdrachten op kwaliteit gegund. EY kreeg in absolute aantallen in 2016 de meeste nieuwe overheidsklanten van alle kantoren erbij.

Inkopers in de publieke sector geven hun accountant een 6,8 op deskundigheid. Een mager resultaat voor een kennisintensieve industrie. Er zit een verband tussen de ‘financiële aantrekkelijkheid’ (of juist het gebrek daaraan) van contracten bij de overheid voor accountants en de inzet van ervaren of juist minder ervaren medewerkers. De ADR, de interne accountant van de Rijksoverheid, scoort op deskundigheid, met een 7 iets hoger. 48% van de overheidsorganisaties maakt handig gebruik van het gebrek aan kennis bij de externe accountant. Als de aanbestedingsregels onjuist worden toegepast -en dit is in hun voordeel- dan houden ze wijselijk hun mond…

Er zit een significante relatie tussen de inkoopvolwassenheid van de overheidsorganisatie en de relatie met de accountant. Een lage volwassenheid leidt sneller tot een vechtrelatie, een hoge volwassenheid leidt eerder tot partnershiprelatie. Het is een beetje kip-en-het-ei. Wie was er eerder; de volwassen inkooporganisatie of de deskundige en doelmatige accountant?

Als je dit een interessant onderwerp vind kun je het onderzoeksartikel wat ik met Riemer Schreiber heb geschreven hier downloaden.

 

Wim Nieland

Tweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Facebook