Kamp besteedt nog beter aan…

19 apr 2016

Op 31 maart kwam minister Kamp met een brief aan de Tweede Kamer. Een brief met maatregelen om de aanbestedingskwaliteit van de Rijksoverheid verder te verbeteren. Dit naar aanleiding van de evaluatie van de AW’12. De maatregelen zijn gericht op een betere toepassing van de regels, zodat de vermeende frustratie bij aanbesteders en ondernemers afneemt. De minister wil: ‘het proces ondersteunen waarbij aanbesteders en ondernemers onderling in overleg gaan om te komen tot een breed gedragen aanpak en afspraken en de uitvoering daarvan’.

Ik moest die zin wel drie keer lezen voor ik begreep wat hier staat. Niets dus. Maar het wordt nog mooier: ‘Dit betekent een regionale aanpak in combinatie met een landelijk overleg om ook de samenhang te kunnen bezien en de regio’s van elkaar te laten leren’. Nu haak ik écht af. En ik was pas op pagina één!

De minister wil dus zelf niets doen, maar alleen ondersteunen door een ‘aanjager’ en een ambtelijk secretariaat beschikbaar te stellen. Die aanjager spant zich in voor drie subdoelen:

  1. De beeldvorming over aanbesteden verbeteren;
  2. Het verbeteren van kennis(uitwisseling) tussen aanbesteder en ondernemer;
  3. Aandacht geven aan het beroep van inkoper.

Ik loop ze even langs:

  1. De beeldvorming is volgens de minister vaak vertroebeld. Praktische problemen krijgen te veel aandacht ten koste van wat er écht toe doet. Zoals ‘het bieden van kansen aan ondernemers door het creëren van een gelijk speelveld’. In mijn optiek ben je hier een eind op weg door een pr-bureau de opdracht te geven positieve media-aandacht te genereren. Er zijn genoeg voorbeelden van goede aanbestedingen met mooie resultaten waar de burger trots op mag zijn!
  2. De kennis van (en kennisuitwisseling tussen) ondernemers, inkopers, bestuurders en bugethouders moet verbeterd worden. Volgens mij doen ondernemers het echter prima. Als je ‘de overheid’ als klant wilt hebben, ben je genoodzaakt je aanbestedingskennis (en van het inschrijven daarop) op niveau te houden. Als je die moeite niet wilt nemen en opdrachten naar je concurrenten gaan, moet je niet piepen. Dat is geen overheidstaak. Kennis bij inkopers kun je bevorderen door een goed hr-beleid te voeren waarin persoonlijke ontwikkeling voldoende aandacht krijgt.
  3. De minister gaat aandacht schenken aan het beroep van de inkoper. Lijkt me niets mis mee. Te beginnen met een goede inschaling en het beëindigen van de oeverloze formatiediscussies zou ik zeggen. Boter bij de vis graag!

De aanjager is overigens al bekend. VVD’er Matthijs Huizing is de gelukkige. Oud-kamerlid (woordvoerder sport) en nu zzp’er in te huren voor adviesklussen. Zo is de man voorzitter van het actieteam grensoverschrijdende economie en arbeid. ‘Zijn netwerk moet’, aldus de minister, ‘van toegevoegde waarde zijn en moet deuren openen die anders gesloten zouden blijven.

Waar ik echt van in de lach schiet is als de Minister de containerbegrippen Innovatiegericht inkopen en Maatschappelijk verantwoord inkopen bespreekt. De Minister zal ‘bezien’ waar deze twee onderwerpen de hoofd- en subdoelen van ‘Beter aanbesteden’ kunnen versterken. Ik ben benieuwd. Tot besluit maakt de Minister er en passant gebruik van dat hij nu toch een brief aan de Kamer stuurt over het onderwerp aanbesteden. Hij komt een aantal oude vragen en gedateerde toezeggingen na. Alle vrij (aanbestedings-)technisch en organisatorisch van aard. Hoe zich dat verhoudt tot het eerste subdoel, vraag ik me af…

Ik vind het een prima initiatief om eerst marktpartijen en overheid het zelf te laten oplossen, maar er zijn genoeg signalen dat de regelgeving knelt. Dus vraag ik me af of binnen het huidige kader de doelstellingen worden bereikt. Is er niet toch aanpassing van wetgeving nodig?

En in dat kader: ik vind het grootste falen van deze brief dat de minister geen termijn aan de acties koppelt. De minister had kunnen zeggen: ik wil meetbare resultaten over 1 jaar of 2 jaar en als het niet werkt, dan val ik terug op regulering. Nu voorzie ik een never ending story.

Ik hoop van harte dat de Kamerleden zich met deze brief niet in het riet laten sturen. Dat is wel het gevoel dat mij bekruipt. De minister gooit het over de boeg van flankerend beleid in plaats van overheidsbemoeienis. Ik betwijfel of dit positief zal werken. Laat de minister concreet worden! Hij kan het ondernemende gedrag van inkopers stimuleren en risicomijdend gedrag ontmoedigen. Sta inkopers toe fouten te maken. Introduceer een ondernemende-inkoper-van-het-jaar-award. Dáár wordt aanbesteden beter van; ook voor ondernemers!

 

Wim Nieland