Jurisprudentie alarm! Herbeoordeling alleen wanneer de inschrijver daar belang bij heeft?

21 dec 2020

De zaak

Rijkswaterstaat houdt een Europese aanbestedingsprocedure volgens de concurrentiegerichte dialoog voor een opdracht tot het meerjarig in stand houden en monitoren van en informeren over de toestand van een areaal. De opdracht wordt – volgens de methodiek ‘gunnen op waarde’ – gegund aan de inschrijver met de laagste fictieve inschrijfsom. Een combinatie van inschrijvers (hierna: de Combinatie) eindigt als tweede in de ranking. De Combinatie vindt dat Rijkswaterstaat op een aantal onderdelen de beoordelingssystematiek heeft verlaten, dan wel een aantoonbaar onjuiste beoordeling heeft uitgevoerd en start een kort geding.

De voorzieningenrechter oordeelt dat de beoordeling op drie subgunningscriteria onbegrijpelijk is en onjuistheden bevat. De voorzieningenrechter volgt het betoog van de Combinatie dat Rijkswaterstaat haar beoordeling heeft gebaseerd op een verkeerde lezing van de inschrijving van de Combinatie. Dat betekent volgens de rechter dat er in beginsel een herbeoordeling van de inschrijving van de Combinatie op deze drie onderdelen moet volgen.

Het is wel de vraag of de Combinatie belang heeft bij herbeoordeling, aangezien het verschil in punten met de winnende inschrijving groot is. Om die reden wordt Rijkswaterstaat in de gelegenheid gesteld voorafgaand aan de herbeoordeling aan te tonen dat zelfs de maximale score op de opnieuw te beoordelen gunningscriteria niet leidt tot de fictief laagste inschrijvingssom. Als Rijkswaterstaat dit kan aantonen, hoeft geen herbeoordeling plaats te vinden.

Jurisprudentie aanbestedingsrecht

Juridisch kader

  •  Een aanbestedende dienst beoordeelt de ontvangen inschrijvingen op basis van de in de aankondiging van de overheidsopdracht of in de aanbestedingsstukken bepaalde gunningscriteria (artikel 2:112 lid 1 Aw 2012). De aanbestedende dienst moet zich houden aan de vooraf geformuleerde regels over de beoordeling van inschrijvingen.
  • De aanbestedende dienst toetst de inschrijvingen aan de door hem in de aanbestedingsstukken gestelde normen, functionele eisen en eisen aan de prestatie (artikel 2:113 Aw 2012).
  • Wanneer de beoordeling evidente onjuistheden bevat of onbegrijpelijk is, kan een rechter oordelen dat de aanbestedende dienst tot herbeoordeling moet overgaan. De herbeoordeling kan zien op de gehele inschrijving of op onderdelen daarvan.

 Rechters aan het woord

  • Uit het Succhi di Frutta arrest volgt dat alle voorwaarden van de aanbesteding in de aankondiging of de aanbestedingsstukken op een duidelijke, precieze en ondubbelzinnige wijze moeten worden geformuleerd.
  • De beoordelingscommissie van de aanbestedende dienst komt een ruime mate van vrijheid toe bij de beoordeling van inschrijvingen. Het Hof Den Haag benadrukt dat de rechter een beperkte toetsingsvrijheid heeft wanneer het aankomt op de beoordeling van een (kwalitatief) criterium.
  • Een aanbestedende dienst hoeft niet tot herbeoordeling over te gaan, als dat niet een hogere score voor de inschrijver tot gevolg heeft, zo oordeelde de voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag.

 Tips en adviezen

  •  Als aanbestedende dienst moet je de puntentoekenning deugdelijk motiveren. Zorg dat de motivering van de beoordeling begrijpelijk is en laat die motivering toetsen door iemand die niet bij de beoordeling betrokken was.
  • Toon (cijfermatig) aan dat een (gedeeltelijke) herbeoordeling niet leidt tot een verandering in de rangorde van de inschrijvingen. Rechters zullen dit meenemen in hun uitspraak. In deze zaak werd geoordeeld dat de aanbestedende dienst niet tot (gedeeltelijke) herbeoordeling hoeft over te gaan wanneer al op voorhand vaststaat dat de rangorde daardoor niet wijzigt. Dat scheelt veel werk.

Over het Jurisprudentie alarm

Vanaf 1 februari 2020 vatten wij tweemaal per maand een relevant arrest voor u samen. Hiervoor kijken we niet alleen kritisch naar het juridische kader maar zeker ook naar andere arresten die over hetzelfde onderwerp zijn gepubliceerd. Op deze manier helpen wij u het vaak snel wijzigende aanbestedingslandschap sneller en eenvoudiger in te passen in de inkooppraktijk van uw organisatie.

Binnen deze nieuwe werkwijze zijn wij een strategisch partnerschap aangegaan met Van Doorne Advocaten, notarissen & fiscalisten, het kantoor van de Rijksadvocaat en Het NIC. Met zeer ruime ervaring in het adviseren van waterschappen, onderwijsinstellingen, provinciale en gemeentelijke instellingen en andere publieke organen, waar het gaat om aanbestedingskwesties en ondersteuning bij aanbestedingsprocedures.

Wilt u ook de tweewekelijkse update ontvangen? Neemt u dan gerust contact met ons op via legal@aevesbenefit.com.