IT-inkoop! Gamechangers and landslides

14 mrt 2018

Afgelopen week hoorde ik een interessante discussie op BNR: “Iedere organisatie wordt in de essentie een IT-bedrijf.” IT als onderliggend fundament voor de commerciële propositie en het onderscheidend vermogen van de organisatie. Daaromheen worden andere capabilities gebouwd om het totaalplaatje naar concurrentievoordeel te completeren.

Uiteraard gaat het bovengenoemde op voor de Apple’s, de Google’s en de Facebooks van deze wereld. Al 50% van de grootste internationale bedrijven genereert hun inkomsten uit digitaal getransformeerde diensten.

Maar er is meer! Ook de individuele pizzabezorger is in toenemende mate een IT-bedrijf. Het onderscheidend vermogen zit niet meer in de pizza zelf, maar in snelheid, accuratesse van levering en digitale informatie beschikbaar stellen – of de pizza nog in de oven zit, of op 5 minuten verwijderd is van aflevering door de jonge student op de scooter. Dat de pizza vervolgens wel of niet smaakt, telt in steeds mindere mate: het gaat om digitale beleving! We hoeven dus niet heel erg visionair te zijn om de vertaalslag te maken naar de groeiende impact van IT op onze eigen organisaties!

Wat betekent dit alles nu voor Inkoop? Hieronder staan een aantal gedachtelijnen.

  • Het aandeel IT-spend in de totale inkoopuitgaven groeit de komende jaren sterk. Niet alleen in het segment van ‘traditionele’ IT-producten en diensten (Microsoft licenties e.d.) maar denk ook aan inkoop van embedded software (‘build in’ software in auto’s, telefoons, modems, robots, televisies, speelgoed etc.). Verder zien we enorme ontwikkelingen in de zorgsector waarmee artsen met zogenaamde hand-held diagnostics patiënten op afstand kunnen diagnosticeren. Sterker nog: waarbij de patiënt zelf ziektes vast kunnen stellen. Een ander voorbeeld is een chipmachine die intercontinentaal digitaal wordt gerepareerd zonder dat een service engineer een reis hoeft te maken.

 

  • Een andere plaats van IT-inkoop in de organisatie. Traditioneel valt IT-inkoop onder de NPR (Non Product Related) Inkoop of indirecte spend. De discussie of IT-inkoop primair of secundair is, ontstaat vaker en heeft mogelijk consequenties voor de ophanging van IT-inkoop in de organisatie. Het getouwtrek om IT-inkoop tussen afdeling Inkoop en IT laait opnieuw op.

 

  • Het belang van IT category management neemt toe. IT-inkoop krijgt nadrukkelijker een link met business- en ondernemingsdoelen. Het leverancierslandschap is dynamischer dan ooit, net als de businessmodellen achter de proposities. IT-leveranciers ontwikkelen zich in rap tempo naar een steeds strategischer positie (Kraljic) met grote consequenties voor de samenwerking. De noodzaak tot SRM is duidelijk. De gevaren voor vendor lock-in zijn ook aanwezig.

 

  • We maken nadrukkelijker gebruik van analysetools. Inkoop maakt in toenemende mate gebruik van Big data, procesmining en predictive modelling. Een voorbeeld is de analyse van callcenter-calls. Software helpt ons te achterhalen hoe lang calls duren, wat de frequentie is van calls per dag of per week, en zelfs of klanten zijn op basis van voice-recognition. Met predictive modelling voorspellen we het gebruik van bepaalde voorzieningen in organisaties. Denk aan een luchthaven die kan voorspellen hoeveel passagiers er op elk moment van de dag aanwezig is en die afhankelijk van hun herkomst en voorkeuren de logistieke besturing van voeding, drank, schoonmaakdiensten en taxi’s etc. optimaliseert.

 

  • Nog verder gaat de ontwikkeling van robotisering. Dat begon ooit met robots in massaproductie-omgevingen om bijvoorbeeld auto’s te assembleren. Tegenwoordig wordt robotisering ook haalbaar in kleinere of maatwerkomgevingen, om bijvoorbeeld administratieve taken over te nemen van mensen. We praten dan over RPA (Robotic Process Automation). Denk aan het zoeken van bepaalde documenten in mailboxen, die aanvullen met data en weer doorsturen naar een volgende afdeling voor verwerking. Processen waar geen mensenhand meer aan te pas komt. Deze ontwikkelingen hebben impact op in het verleden gedane outsourcingsbeslissingen. Toen wellicht legitiem op basis van de businesscase; tegenwoordig wellicht weer interessant om na te denken over insourcing.

Het mag duidelijk zijn dat de bovengenoemde ontwikkelingen ook het profiel van de toekomstige IT-inkoper heel nadrukkelijk beïnvloedt.

Op de eerste plaats moet de IT-inkoper zich continu aanpassen aan de ontwikkelingen. Bijvoorbeeld door het spotten van veranderingen, het doen van deskresearch, benchmarken, volgen van seminars etc. De IT-inkoper hoeft geen specialist te zijn (om specificaties vast te stellen), maar zijn traditionele rol als inkoopprocesbegeleider wordt te beperkt.

Op de tweede plaats het maken van de vertaalslag van de ontwikkelingen naar kansen voor de organisatie. Dit vraagt om kennis van de eigen organisatie, het businessmodel en de uitdagingen in de eindmarkten waarmee de IT-inkoper de vraag beantwoordt wat IT hieraan kan bijdragen. Marketing skills prevaleren boven traditionele inkoopskills.

Op de derde plaats de verandermanagementvaardigheden om stakeholders in de eigen organisatie te overtuigen van een gewijzigde kijk op zaken. We wisten natuurlijk al dat soft skills belangrijker zijn geworden dan hard skills. Gemiddeld genomen is de business echter nog onvoldoende doordrongen van de mogelijkheden van IT. IT ligt buiten de comfort zone, is zelfs eng! Alleen een inkoper met lef, ambitie en kennis van zaken doorbreekt dit dilemma.

IT-inkoop is dus dynamischer dan ooit! Sexy, uitdagend en in de spotlight. Alle organisaties staan aan de vooravond van ingrijpende IT-wijzigingen en hebben de kijk op de IT-inkoopwereld van de IT-inkoper hard nodig. Grijp dat moment om je zelf te onderscheiden!

Frank van der Heijden