Innovatie-inkoper als marktregisseur en deal-architect 

8 feb 2018

Innovatief inkopen vereist een strategisch en flexibel innovatiegericht partnerschap om duurzaam een positieve bijdrage te leveren aan ambities van partijen[1]. Elkaar continu blijven uitdagen om het beste partnerschap te realiseren en hier allebei in te investeren levert dan meer op dan de traditionele relatie tussen opdrachtgever en opdrachtnemer.

Publieke organisaties staan voor complexe opgaven op het gebied van onder andere duurzaamheid, ict en veiligheid. De standaardoplossingen passen niet meer bij deze problemen, de eigen ambities, veranderende wet- en regelgeving en technologische ontwikkelingen.

De traditionele manier van inkopen en aanbesteden met functioneel en technisch specificeren levert niet altijd meer de gewenste oplossing. Een snel veranderende omgeving vereist andere oplossingen, gestuurd door innovaties.
Organisaties hebben bovendien geen statische ambities maar zijn voortdurend in beweging. Ze hebben dan ook marktpartijen nodig die meebewegen in de zoektocht naar optimale oplossingen en die flexibel en innovatief willen samenwerken. Beide partijen moeten bovendien het lef hebben om samen te investeren in hun beider toekomst.

Oplossingen creëren weer nieuwe vraagstukken.
‘It’s a wicked world, with wicked problems’

Het is daarom absoluut noodzakelijk de juiste partners onderling te verbinden in een strategisch partnerschap. Het doel van zo’n partnerschap is enerzijds het gezamenlijk vinden van oplossingen. Daarbij zijn continu samen optrekken, creëren en innoveren key. Anderzijds worden in zo’n partnerschap ook de verschillen in de organisatiedoelstellingen en ambities van partners gerespecteerd. Denk aan publieke organisaties met maatschappelijke doelstellingen versus private partijen met een commerciële doelstelling. Zij moeten elkaar aanvullen in die mate en op die terreinen waar het nodig is.

Bij een van onze klanten in de publieke sector worden partijen bijeengebracht en gestimuleerd om zo samen te werken, dat gezamenlijke en individuele doelstellingen optimaal worden gerealiseerd. Bedrijven en kennisinstellingen met relevante kennis en middelen worden uitgedaagd om samen met de publieke partij exact dát partnerschap na te streven, dat duurzaam de beste oplossingen voor alle betrokkenen genereert. Deze interactie en gecoördineerde benadering van partijen leiden tot nieuwe inzichten; we laten ons nadrukkelijk verrassen door oplossingen uit de markt. Oplossingen die passen binnen een gezamenlijke visie en waarbij het onderlinge vertrouwen bestaat om met elkaar te investeren in verbeterde processen en/of producten. Deze oplossingen bieden overigens vaak ook nieuwe problemen en risico’s. Die worden vanzelfsprekend meegenomen in de bepaling of een oplossing optimaal is.

Flexibel partnerschap als voorwaarde voor innovatie-inkoop

In een innovatiegericht strategisch partnerschap neemt de inkoper meer de rol op zich van marktregisseur en deal-architect bij het begeleiden van zijn organisatie in dit proces.

Verbinding zoeken met de markt om de juiste potentiële partners voor het partnerschap te vinden is een cruciale stap. Maak vervolgens als outsourcende of inkopende organisatie actief de gepercipieerde behoefte kenbaar en ‘pitch’ die initiële behoefte. Laat zien welke bereidheid je hebt om samen te werken én waarom je als partner geschikt bent voor die samenwerking. Verzamel hiervoor een diversiteit aan externe partijen. Denk daarbij om je horizon te verbreden ook aan andere stakeholders dan leveranciers, zoals klanten, stichtingen of educatieve instellingen. Nodig deze partijen uit om antwoord te krijgen op de vraag of de initiële formulering van de behoefte wel de juiste is, en of er bestaande oplossingen of alternatieven voorhanden zijn. Schroom hierbij niet om het initieel geformuleerde probleem te herdefiniëren.

Door het breed betrekken van de interne organisatie, klanten, kennisinstituten en subsidieverleners gaat deze marktdialoog verder dan de traditionele marktverkenning waarbij inkoop traditioneel alleen de leveranciersmarkt benadert. De inkoper regisseert en coördineert in dit proces de samenwerking en de zoektocht naar het juiste partnerschap. Gezamenlijk bouwen de partijen een innovatieplatform: een interactieve omgeving die de marktdialoog en het design-denken faciliteert.

Een innovatieplatform dient als middel om problemen te challengen, oplossingen te zoeken en partners in elkaar laten investeren om de meest optimale invulling te vinden voor de ambitie van de inkopende en andere organisaties.

In zo’n platform worden de markt en kennisinstituten continu uitgedaagd met ideeën te komen voor nieuwe oplossingen voor de daadwerkelijke vraag.
Na de analyse van de inkoopbehoefte toetst de organisatie nieuwe problemen in het platform. Als er geen bestaande oplossingen zijn, krijgen nieuwe ideeën een kans. Vervolgens stellen de deelnemers samen een business case op, met een beloningsmodel die de waarde van de nieuwe ideeën aangeeft. Dit biedt een commerciële prikkel om te innoveren. Vervolgens regelt de jurist innovatiecontracten waarin in het bijzonder intellectueel eigendom goed geregeld is. Hiermee voorkom je onterechte staatsteun en vendor lock-in situaties.

Wil je blijvend je ambitie aanscherpen, dan is zo’n platform inrichten niet een eenmalige actie. Blijf daarom de behoefte binnen de beschreven ambitie uitdagen, blijf ‘consortium-denken’ en met de partner(s) investeren in de toekomst op basis van een wederzijds positieve business cases.

Door het continu aanpassen van het proces en het implementeren van de tot dan toe beste oplossingen die passen op het echte probleem, draagt het platform bij aan de ambities van organisaties en oplossingen voor complexe problemen.

Bas Zuiderent

 

Telefoonnummer: 06-22486873
E-mailadres: b.zuiderent@aevesbenefit.com

 

[1] Eafip toolkit: ‘Innovation procurement is an important tool….and holds the key to solving important societal challenges that Europe is facing in various sectors’ (module 1 page 6). ‘The government and its contractors depend upon each other to improve their joint value proposition.’ (module 2 page 27).

 

Tweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Facebook