Europese Commissie respecteert Code Verantwoordelijk Marktgedrag niet

9 jan 2019

Het is een bekend fenomeen dat aanbestedingen kunnen leiden tot irreëel lage inschrijvingen. Vooral als er alleen op basis van de laagste prijs gegund wordt, kan dit leiden tot inschrijvingen die niet overeenkomen met de werkelijke kosten. Om te voorkomen dat de gevolgen hiervan worden afgewenteld op uitvoerend personeel is in 2013 de Code Verantwoordelijk Marktgedrag (hierna: Code) opgesteld. Deze code is onder andere in gebruik in de markt voor schoonmaakdienstverlening. Zij heeft als doel om meer nadruk te leggen op de kwaliteit van de dienstverlening,reële marges en om onverantwoordelijke werkdruk te voorkomen.

Opmerkelijk is dat de Europese Commissie, bij een aanbesteding voor schoonmaakdienstverlening van het Directoraat Resources in Petten, heeft gegund met de laagste prijs als enige gunningscriterium. Hoewel de Commissie niet onder de Nederlandse Aanbestedingswet valt, en dus alleen hoeft te voldoen aan de Europese Aanbestedingsregels, had zij voor deze opdracht in Nederland wel de handvaten van de Code kunnen respecteren in haar aanbesteding. Dit heeft zij ondanks verzoeken hiertoe van de Code-commissie niet gedaan. De Europese Commissie heeft aangegeven dat zij de kwaliteit borgt door het stellen van minimumeisen en vasthoudt aan het gunningscriterium laagste prijs. De Code-commissie heeft benadrukt dat deze kwaliteitswaarborg onvoldoende is en dat dit niet de invulling is zoals met de code bedoeld is. Aangezien de Commissie zich als Europese aanbestedende dienst niet gebonden voelt aan de Code en het gegunde bedrag 20% beneden de kostprijs ligt, heeft de Code-commissie een gele kaart uitgedeeld.

Het uitreiken van een gele kaart aan de Commissie is een duidelijk signaal dat het negeren van de Code door Europese aanbestedingsdiensten onwenselijk is. De Code-commissie geeft aan dat bij iedere aanbesteding op de Nederlandse markt, waar overwegend Nederlandse marktpartijen actief zijn, de Code zouden moeten worden gerespecteerd en toegepast.

Ook in een breder perspectief is deze gang van zaken moeilijk uit te leggen. De Code is namelijk een nationale uitwerking van Europese regelgeving. Wanneer de Europese Commissie vervolgens deze uitwerking als aanbestedende dienst niet toepast, ontstaat er dan geen kink in de kabel?

Naomi van ’t Hof