Corona en inkoop | Samen sterk!

6 apr 2020

Momenteel hebben we te maken met een crisis die de volksgezondheid schaadt en ons dagelijkse leven ontregelt. Een crisis die ziekenhuizen tot het uiterste drijft en niemand ontziet. We moeten zoveel mogelijk thuis blijven en als we wel naar buiten gaan, houden we netjes anderhalve meter afstand. Zaken als boodschappen doen, op visite bij opa en oma, een hapje eten met vrienden of het bezoeken van een evenement, zijn niet meer vanzelfsprekend of gewoonweg onmogelijk.

Tegelijkertijd is het bijzonder om te zien hoe veerkrachtig en inventief mensen zijn. Talloze mooie initiatieven worden in het leven geroepen; van mensen die zelf mondkapjes naaien jongeren die kaartjes naar eenzame ouderen versturen, tot het bezorgen van bloemen voor onze hulpverleners. Ongetwijfeld volgen er de komende tijd nog veel meer initiatieven die de saamhorigheid versterken.

Scenario’s

Naast de impact op de gezondheid, zijn de gevolgen op de economie ook al zichtbaar. De economie wordt hard geraakt: een recessie is onvermijdelijk. Het Centraal Plan Bureau (CPB) schetst een viertal scenario’s. Afhankelijk van de duur van de maatregelen is de prognose in twee van de vier scenario’s dat de economie, na een relatief korte en beperkte krimp dit jaar, in 2021 vlot zal herstellen en weer groei laat zien. In deze scenario’s stijgt de werkloosheid tot respectievelijk 4,5% en 5,3%.

Scenario drie gaat uit van een sterke krimp die vier kwartalen duurt (minus 7,7%), met traag herstel vanaf 2021. In dit scenario wordt uitgegaan van een toename van de werkloosheid tot 8,4%. Het laatste scenario – dat uitgaat van maatregelen die een jaar zullen duren – leidt tot een diepe recessie met een traag herstel (pas na 2021) en een sterke toename van de werkloosheid (9,4%).

Ongeacht de scenario’s grijpt de overheid fors in met noodmaatregelen waarmee we hoop houden dat de economische impact beperkt blijft.

Sectoren

De tijd zal uitwijzen wat de uiteindelijke impact wordt, maar dat neemt niet weg dat de economische impact nu al wordt gevoeld door bedrijven. Zo zal het niemand zijn ontgaan dat onder andere de horeca, de reis- en bloemensector als eerste hard geraakt werden. Op dit moment raken de economische effecten van Corona vrijwel alle sectoren. Zo merken productiebedrijven dat hun supply chain stilvalt omdat componenten niet langer geleverd worden, waardoor de productie moet worden gestaakt. De aankoop van investeringsgoederen wordt uitgesteld en her en der wordt de capaciteit van productielijnen gehalveerd of worden deze zelfs stilgelegd. Ook de sector transport en logistiek wordt hard getroffen, er wordt immers minder geproduceerd én minder gekocht, waardoor het aantal transportbewegingen drastisch afneemt.

Kostenfocus

Dit alles dwingt bedrijven er toe om kritisch naar hun kosten te kijken. Een belangrijk onderdeel van de totale kosten binnen een bedrijf, zijn de inkoopuitgaven. Verschillende bedrijven zijn direct gestart met initiatieven om deze uitgaven te beperken en de liquiditeitspositie te verbeteren. Sommigen vanuit een eenzijdig perspectief – niet nader te noemen partijen die hun betalingstermijn met een extra 30 dagen verlengen (dikwijls boven de wettelijke termijn van 60 dagen) – en sommigen vanuit een ketenredenatie – partijen die bijvoorbeeld een verkorte betalingstermijn hanteren om hun leveranciers een helpende hand te bieden.

Een algemene tendens is dat orders waar mogelijk geannuleerd worden en (meerjaren)contracten met verplichtingen kritisch tegen het licht gehouden worden. Een logisch gevolg van de situatie, hoewel het van belang is stil te staan bij de (keten)gevolgen van dit handelen.

Samen sterk

In de acties die bedrijven nemen zou één ding voorop moeten staan: het besef dat de impact van acties aangaande inkoop door de gehele keten voelbaar zijn. Dit betekent dat we deze crisis samen moeten verslaan. Een opdrachtgever is er nooit bij gebaat dat een leverancier failliet gaat, en omgekeerd. Ga daarom transparant het gesprek aan met elkaar, toon begrip voor elkaars perspectief en kijk hoe en waar je elkaar kunt helpen. Schenk daarbij aandacht aan kosten, maar vooral aan de vraag hoe zaken slimmer en efficiënter kunnen. Door samen te werken en de kosten over de keten te verdelen, vinden we de snelste weg naar herstel.

Senior procurement consultant

Tim Wijnsma