Column: Veeg dat schoonmaakplan van de baan!

20 jan 2014

Veranderingen doorvoeren… Erg ingewikkeld is het niet. Je hebt een doel voor ogen en dat streef je na. Dat doel is je ofwel opgelegd door je baas, ofwel je hebt het zelf bedacht en daarna met je baas zo afgesproken. In het beste geval geloof er je zelf in. In ieder geval is het helder wat je moet doen. Je maakt, mét je doel voor ogen, een plan om het doel te bereiken. Je stemt dat plan af met belanghebbenden en dan voer je het ook echt uit. Onderweg kom je hobbels tegen die je één voor één neemt. Er komt geheid weerstand uit onverwachte hoek, mensen met andere belangen geven tegengas zonder daar heel expliciet in te zijn (sabotage) en degenen die moeten veranderen zetten hun hakken in het zand. Dat hoort er allemaal bij. Je gaat onverschrokken door tot je doel is bereikt.

Zo wordt er al jaren gewerkt aan het doel “een efficiëntere overheid”. Prima doel. Kan niemand wat op tegen hebben. Een overheid die doet wat hij moet doen (effectief) en dat zo slim mogelijk doet (efficiënt). Daar dromen ze in Utopia van. Geen discussies over de doelmatigheid van de besteding van ons belastinggeld meer.

In dat kader loopt er een programma “Compacte Rijksdienst” dat hier een grote bijdrage (€ 6,5 miljard per jaar) aan levert. Op inkoopgebied zijn de gevolgen ervan goed zichtbaar: twintig Inkoop UitvoeringsCentra (IUCs) hebben het daglicht gezien en van categoriemanagement wordt serieus werk gemaakt. Effectiviteit en efficiency vóór alles! Een mega-operatie, maar het lukt: de ‘olietanker’ verandert langzaam maar zeker van koers.

Hoe verrassend is het dan te horen dat de Rijksoverheid schoonmaakdienstverlening weer in eigen beheer neemt. De inkoopcategorie schoonmaak wordt net centraal gemanaged volgens het adagium: samen, slim en sociaal. Je zal de categoriemanager maar zijn en dit horen. Het nieuwe besluit staat namelijk haaks op het voornemen om een efficiëntere  te worden. Het enige mogelijke argument dat er voor is, is in het kader van het sociale gezicht van het kabinet. Het Rijk kan beter zorgen voor mensen met een lager opleidingsniveau dan commerciële organisaties. Ze gaan er kennelijk van uit dat die commerciële organisaties standaard asociaal met hun medewerkers om gaan. De regering wil met deze maatregel dus haar ‘sociale’ gezicht laten zien. Dat leidt echter tot een kostenstijging van 30%. Bovendien schoffeert de overheid hiermee alle ambtenaren die de gevolgen van alle veranderingen en reorganisaties voelen en al jaren meer efficiency nastreven. Van mij zijn die schoonmakers bij het Rijk weer welkom hoor, maar ga dan niet lopen zeuren dat de spirit om te besparen er op deze manier wel snel uit gaat. Dat op deze manier de spontane en goede initiatieven uitblijven.

Veranderen is niet makkelijk. Je moet bij tegenwind je rug recht houden, je kiezen stijf op elkaar klemmen en je niet laten afleiden. Blijven focussen op je doel. Maar het allerbelangrijkste bij veranderingen is dat de top (de bestuurders en directie) het goede voorbeeld blijven geven en de nieuwe richting consistent aanhouden. Dus Blok, kom op. Pak een bezem en veeg dit plan van de baan!

Wim Nieland

 

Wim Nieland MSc MBA is Directeur publiek bij adviesbureau Aeves. Aeves adviseert, levert interim oplossingen en voert executive search diensten uit voor alle commerciële functies binnen uw organisatie (inkoop, sales, marketing en communicatie).aevesbenefit.com