Column: Oordeel niet!

10 sep

De publieke opinie wil nog wel eens op hol slaan als ‘Inkoop’ in het nieuws komt. Of het nu gaat om Rijkswaterstaat die twee speedboten koopt die op zee kunnen varen, of Menzis die psychiaters pas wil betalen als ze depressie genezen. Als de media er lucht van krijgen, is het vaak mis. De ene columnist maakt het vervolgens nog bonter dan de andere. Hoe belachelijker de situatie geframed kan worden, hoe mooier het is. Liefst zonder al te veel nuance:  dat leidt maar af. Hoe slechter de inkoper – of zijn organisatie – kan worden afgeschilderd, hoe beter het is. Helemaal als het de overheid betreft – het gaat immers om ons belastinggeld!

Nu geef ik toe dat de twee rubberbootjes van RWS op z’n minst een ongelukkig verhaal betrof. De Volkskrant kwam er met een WOB-verzoek achter dat de twee boten van de Italiaanse leverancier weliswaar aan de functionele eisen voldeden, maar toch niet werkten (waar hebben we dat vaker gehoord?). De Minister kwam prompt met een brief aan de Kamer waarin ze met de billen bloot gaat. Ze zet helder uiteen waar het mis ging, geeft aan wat de leerpunten zijn en waar RWS het de volgende keer beter doet. Meer kennis opdoen van de markt voordat je de markt opgaat, proven technology kopen en tijdig voldoende materiedeskundigheid betrekken.

Zorgverzekeraar Menzis nam onlangs een controversieel besluit door GGZ-zorg anders te willen bekostigen. Ze betalen meer als de resultaten beter zijn: een soort resultaatgerichte inkoop. Bedrijfseconomisch niets op aan te merken. Een revolutie echter in het conservatieve zorglandschap. Dat maakt het voer voor Pieter Derks om het – weliswaar op een grappige manier – zwaar belachelijk te maken. Zijn (ver)oordeel steekt Derks niet onder stoelen of banken. Zijn kennis van zaken blijkt er in ieder geval niet uit.

Ik prijs RWS en Menzis juist om hun lef! RWS geeft openheid van zaken en trekt lering uit de gemaakte fouten. Ze zijn er niet helemaal vrijwillig mee naar buiten gekomen, maar toch. In 99% van de gevallen worden dit soort missers onder de pet gehouden. En Menzis durft z’n nek uit te steken door te kijken of je door verandering vooruitgang kunt boeken. Beide partijen weten dat ze onder een vergrootglas liggen. De concurrenten van Menzis durfden het niet aan. Ze wachtten de hoos van de media even af en stonden toen één voor één voor de microfoon om te zeggen dat dit geen goede zet was van Menzis.

Een oude indiaan zij ooit: “Heb gerust een mening over dingen die je ziet, maar oordeel pas als je zelf in iemands schoenen hebt gestaan”. Die wijsheid gaat vaak op. Er zijn weinig media die zo’n open mind hebben, dat ze een inkoopnieuwtje objectief kunnen verslaan. Dat is jammer!

Ik probeer, zowel privé als zakelijk, minder vaak een oordeel te geven. Dat is behoorlijk lastig, maar het lukt steeds beter. Ik merk dat die opstelling door mijn omgeving in ieder geval wordt gewaardeerd!

Wim Nieland