Column: De lijst van vijf

21 dec 2018

Het ‘lijstjes-fetisjisme’ van de gemiddelde Nederlander liegt er niet om. We doen er allemaal in meer of mindere mate aan mee. Of het nu gaat om de beste vakantiebestemmingen, de lekkerste restaurants of om de vijf slechtste spitsen van Ajax… Zo’n beetje iedereen heeft wel een mening in de vorm van een lijst.

In deze behoefte wordt de komende weken volop voorzien, als NPO radio 2 de 2.000 populairste muzieknummers draait. Met al 16 jaar dezelfde nummer 1 en een grotendeels ongewijzigde top 3, is het in de top van de lijst nu niet bepaald spannend te noemen.

Maar hoe zit dat in het aanbestedingsrecht? Zien we daar hetzelfde beeld van uitspraken die al jarenlang de boventoon voeren? Of zijn er enkele nieuwkomers, die de bekende moederarresten naar de troon stoten en de boel eens goed opschudden?

Een lijst met 2.000 uitspraken bespaar ik u. Laat ik me beperken tot een top 5 van de naar mijn mening belangwekkendste uitspraken voor inkoop in het publieke domein. Dit is mijn lijst van vijf!

  1. Succhi di Frutta – zelfs je naam is mooi

Het gelijke-kansen-arrest, dat nog zeer regelmatig in andere arresten opduikt. Dit arrest uit 2004 geeft dan ook op een belangrijke en pragmatische wijze duiding aan het transparantiebeginsel: Weet een inschrijver waar hij op wordt beoordeeld en hoe hij moet inschrijven om te winnen?

  1. Manova – wel of geen herstel?

Een arrest dat tot op de dag van vandaag invulling geeft aan het vraagstuk van de ongeldige inschrijving, samen met het SAG-arrest. Daarom voegen we veelal een alinea toe aan het aanbestedingsdocument waarin staat dat een gebrekkige inschrijving leidt tot uitsluiting en dat herstel van het gebrek (dus) ontoelaatbaar is.

  1. Falk Pharma – binnen of buiten de lijn

Met veel tromgeroffel stormt dit arrest de top 3 binnen. Een welverdiende plek, want in deze uitspraak beoordeelt het hof het gebruik van het open house-model in het sociaal domein (dit is later bestendigd in het Tirkkonen arrest). Hierdoor zouden zorgovereenkomsten buiten de Europese Aanbestedingsrichtlijn kunnen vallen.

  1. Alcatel – de klassieker

Misschien wel het eerste arrest dat iedere beginnend publieke inkoper leert: de korte en strikte vervaltermijnen die een centrale rol spelen in het aanbestedingsrecht. Om die reden is een centrale plek in de top 3 voor dit arrest een gegeven.

  1. Grossmann – de Bohemian Rhapsody

Hoe vaak wijst een aanbestedende dienst of een rechter een inschrijver niet op zijn (gebrek aan een) proactieve houding bij een onduidelijkheid of onjuistheid in de aanbestedingsstukken? Het belang van dit arrest uit 1999 mag dan ook nog steeds niet worden onderschat. Om die reden een stevige eerste plek voor Grossman!

 

Het samenstellen van een deze lijst was niet gemakkelijk. En ook hier geldt: zoveel inkopers, zoveel meningen. Ik hoor u denken”… Waarom is er geen plek voor Pressetext, Waalse Bussen of Essaprojekt’? Bent u het oneens met mijn rangorde? Welk arrest staat niet in de top 5 maar mag naar uw mening zeker niet ontbreken? Ik ben benieuwd naar uw mening!

 

Niels Hoppenbrouwers